KHUNG MA TRẬN ĐỀ THAM KHẢO
THI GIŨA KÌ 1
(Bảng mô tả các tiêu chí của đề thi)

Mức độ
Chủ đề
I. Đọc hiểu:
Đoạn
trích
trong Ngữ văn
9, Tập một

Số câu: 4
Số điểm: 3,0
Tỉ lệ: 30%
II. Làm văn:
– Nghị luận
văn học

Số câu: 1
Số điểm: 7,0
Tỉ lệ: 70%
Tổng cộng

Nhận biết
– Xác định
các phương
thức biểu đạt.
– Xác định
được lời dẫn
trực tiếp và
lời dẫn gián
tiếp

-Cách dùng
từ xưng hô
và nêu tác
dụng
của
cách dùng từ
xưng hô ấy
3 câu
1,5 điểm
15%

Số câu: 3
Số điểm: 1,5
Tỉ lệ: 15%

MÔN: NGỮ VĂN

Thông hiểu

Vận dụng cấp độ thấp

Vận dụng cấp độ
cao

Cộng

– Nội dung được đề cập
đến trong đoạn trích.
– Nhận xét về hình ảnh
trong đoạn trích.
Vận dụng những kiến
thức, kĩ năng để viết
đoạn văn theo yêu cầu

1câu
1,5 điểm
15%
.

Số câu: 1
Số điểm: 1,5
Tỉ lệ: 15%

4 câu
3,0 điểm
30%

Vận dụng kiến thức,
kĩ năng để viết bài
văn nghị luận văn học
về một đoạn thơ, bài
thơ ( trên cơ sở dàn ý;
sử dụng các yếu tố
liên kết, các thao tác
lập luận để triển khai
các luận điểm,...).
1 câu
1 câu
7,0 điểm
7,0 điểm
70%
70%
Số
câu:
5
Số câu: 1
Số điểm: 10,0
Số điểm: 70
Tỉ lệ: 100%
Tỉ lệ: 70%

ĐỀ THAM KHẢO THI GIŨA KÌ 1
MÔN: NGỮ VĂN
Thời gian làm bài: 90 phút, không kể thời gian phát đề.
I. PHÀN ĐỌC HIỂU ( 3.0 điểm)
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 4:
Vua Quang Trung tự mình đốc suất đại binh, cả thuỷ lẫn bộ cùng ra đi. Ngày 29
đến Nghệ An, vua Quang Trung cho vời người cống sĩ ở huyện La Sơn là Nguyễn Thiếp
vào dinh và hỏi:
- Quân Thanh sang đánh, tôi sắp đem binh ra chống cự. Mưu đánh và giữ, cơ được
hay thua, tiên sinh nghĩ như thế nào?
Thiếp nói:
- Bây giờ trong nước trống không, lòng người tan rã. Quân Thanh ở xa tới đây,
không biết tình hình quân ta yếu hay mạnh, không hiểu rõ thế nên đánh nên giữ
ra sao. Chúa công đi ra chuyến này, không quá mười ngày, quân Thanh sẽ bị dẹp
tan.
Vua Quang Trung mừng lắm, liền sai đại tướng là Hám Hổ Hầu kén lính ở Nghệ An, cứ
ba suất đinh thì lấy một người, chưa mấy lúc, đã được hơn vạn quân tinh nhuệ. Rồi nhà
vua cho mở cuộc duyệt binh lớn ở doanh trấn, đem số thân quân ở Thuận Hoá, Quảng
Nam chia làm bốn doanh tiền, hậu, tả, hữu, còn số lính mới tuyển thì làm trung quân.
( Trích Hoàng Lê nhất thống chí – Ngô gia văn phái
Ngữ văn 9, Tập một, NXB Giáo dục 2011, tr. 65 )
Câu 1 (0,5 điểm) Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích.
Câu 2 (0,5 điểm) Giải thích cách dùng từ xưng hô và cho biết thái độ của người nói
trong đoạn trích trên.
Câu 3 (0,5 điểm) Hãy chuyển lời đối thoại của Nguyễn Thiếp trong đoạn trích trên
thành lời dẫn gián tiếp .
Câu 4 (1,5 điểm) Em có suy nghĩ gì về hình tượng vua Quang Trung qua đoạn trích
trên?
II. PHẦN LÀM VĂN (7.0 điểm) Nghị luận về một đoạn thơ bài thơ.
Kiều ở lầu Ngưng Bích là một trong những đoạn miêu tả nội tâm nhân vật thành công
nhất trong Truyện Kiều, đặc biệt bằng bút pháp tả cảnh ngụ tình. Hãy phân tích đoạn thơ
sau để làm sang tỏ ý kiến trên.
Buồn trông cửa bể chiều hôm,
Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa?
Buồn trông ngọn nước mới sa,
Hoa trôi man mác biết là về đâu?
Buồn trông nội cỏ rầu rầu,
Chân mây mặt đất một màu xanh xanh.

Buồn trông gió cuốn mặt duềnh
Ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi.
( Trích Kiều ở lầu Ngưng Bích, Truyện Kiều- Nguyễn Du
Ngữ văn 9, Tập một, NXB Giáo dục – 2011, tr. 94 )

ĐÁP ÁN VÀ THANG ĐIỂM
I. ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)
Câu Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 4:
1

Xác định các phương thức biểu đạt được sử dụng trong đoạn trích.
Phương thức biểu đạt được sử dụng trong đoạn trích: tự sự

Điểm
3,0đ
0,5đ

Giải thích cách dùng từ xưng hô và cho biết thái độ của người nói trong 0,5đ
2

đoạn trích trên.
-

Vua Quang Trung-Nguyễn Thiếp “ tôi- tiên sinh”: thể hiện sự
bình đẳng, tôn trọng

-

Nguyễn Thiếp- vua Quang Trung “ chúa công” thái độ tôn kính.

Hãy chuyển lời đối thoại của Nguyễn Thiếp trong đoạn trích trên 0,5đ

3

thành lời dẫn gián tiếp .
Thiếp nói:
-

Bây giờ trong nước trống không, lòng người tan rã. Quân Thanh ở

xa tới đây, không biết tình hình quân ta yếu hay mạnh, không hiểu rõ thế
nên đánh nên giữ ra sao. Chúa công đi ra chuyến này, không quá mười
ngày, quân Thanh sẽ bị dẹp tan.
Thiếp thưa rằng bây giờ…tới, không biết ..ra sao. Nhà vua đi ra…
4

Học sinh nêu được suy nghĩ của mình về hành động và tài trí của vua 1,5đ
Quang Trung qua đoạn trích, cần đảm bảo các ý chính trong đoạn trích:
-

Hành động một cách xông xáo, có chủ đích.

-

Trí tuệ sáng suốt, có tài dùng binh…

II. LÀM VĂN(7,0 điểm)
Kiều ở lầu Ngưng Bích là một trong những đoạn miêu tả nội tâm nhân 7,0đ
vật thành công nhất trong Truyện Kiều, đặc biệt bằng bút pháp tả cảnh
ngụ tình. Hãy phân tích đoạn thơ sau để làm sang tỏ ý kiến trên.
a.Yêu cầu về kĩ năng:
- Thí sinh biết cách làm bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ. Kết cấu
chặt chẽ, bố cục rõ ràng, diễn đạt lưu loát, lời văn trong sáng, không mắc
lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu.
- Thí sinh biết cách khai thác những yếu tố nghệ thuật trong đoạn thơ
để làm nổi bật nội tâm nhân vật.
b. Yêu cầu về kiến thức:
Trên cơ sở những hiểu biết về Truyện Kiều và nội dung đoạn trích Kiều
ở lầu Ngưng Bích, thí sinh có thể phân tích những câu thơ để làm nổi bật
tài năng nghệ thuật miêu tả nội tâm nhân vật qua ngôn ngữ độc thoại và
tả cảnh ngụ tình . Cần làm rõ các ý cơ bản sau:
Ý1

Nêu vấn đề cần nghị luận:
1đ
- Vài nét về tác giả, tác phẩm, vị trí đoạn trích …
- Giới thiệu chung:đ ặc sắc nghệ thuật làm nổi bật tâm trạng buồn đau, lo
lắng của Thuý Kiều.

Ý2

Phân tích
*Giới thiệu khái quát chung về đoạn trích:
Qua đoạn trích Kiều ở lầu Ngưng Bích, cảm nhận được tâm trạng cô
đơn, buồn tủi và tấm lòng thuỷ chung hiếu thảo của Thuý Kiều. Thấy rõ 0,5đ
nghệ thuật khắc hoạ nội tâm nhân vật.
*Nội dung: tâm trạng cô đơn của Kiều, nỗi buồn thấm vào cảnh vật
thể hiện qua 8 câu cuối
3,5đ
- Mỗi cặp câu lục bát là một nét vẽ ứng với một sự vật mang nỗi lòng
của nàng Kiều:
+ Buồn trông…cánh buồm xa xa: câu hỏi tu từ, từ láy gợi không gian,
thời gian nỗi buồn xa xứ, sự cô đơn lẻ loi.
+ Buồn trông…về đâu? Câu hỏi tu từ, ẩn dụ, gợi sự lênh đênh vô
định, một người con gái tài sắc giờ đây lưu lạc chưa biết đi đâu về
đâu, để mặc cho cuộc đời đưa đẩy…
+ Buồn trông…xanh xanh: từ láy, gợi nỗi bi thương vô vọng kéo dài
không biết đến bao giờ.
+ Buồn trông…ghế ngồi: đảo ngữ, cảnh tượng hãi hùng gợi sự lo âu
kinh sợ dự báo những tai hoạ lúc nào cũng rình rập giáng xuống cuộc
đời nàng.
*Nghệ thuật:
- Điệp ngữ liên hoàn Buồn trông
- Điệp cấu trúc ở cả 4 cặp câu,
1đ
- Câu hỏi tu từ,
- Từ láy.
Miêu tả nội tâm nhân vật độc đáo, nghệ thuật tăng cấp trong cách miêu
tả,

Ý3

Đánh giá chung:
1đ
- Kiều ở lầu Ngưng Bích là một trong những đoạn mieu tả nội tâm
nhân vật thành công nhất trong Truyện Kiều, đặc biệt là bút pháp
tả cảnh ngụ tình.
- Đoạn trích cho thấy cảnh ngộ cô đơn, lẻ loi, vô định đến nỗi lo
âu kinh sợ hãi hùng như dự báo trước giông bão cuộc đời nàng
Kiều

Lưu ý:
- Trong quá trình làm bài, thí sinh phải biết trích dẫn thơ, phân tích yếu
tố nghệ thuật để làm nổi bật nội dung đoạn thơ. Nếu thí sinh không trích
dẫn thơ hoặc chỉ diễn xuôi ý thơ mà không phân tích nghệ thuật để làm
nổi bật nội dung ý thơ, làm nổi bật nội dung cần nghị luận thì cả câu 2 tối
đa chỉ được 2,5 điểm.
- Nếu thí sinh có những suy nghĩ riêng mà hợp lí thì vẫn được chấp nhận.
Khuyến khích những bài viết sáng tạo.
Tổng
điểm

Chỉ cho điểm tối đa khi thí sinh đạt được cả yêu cầu về kĩ năng và kiến 10đ
thức.