Table of Contents
LỜI GIỚI THIỆU
TẦM QUAN TRỌNG CỦA THÁI ĐỘ
CÁCH XÂY DỰNG THÁI ĐỘ SỐNG TÍCH CỰC
THÀNH CÔNG
TRỞ NGẠI CỦA THÀNH CÔNG
ĐỘNG CƠ
TRÂN TRỌNG CHÍNH MÌNH
TẦM QUAN TRỌNG CỦA KỸ NĂNG GIAO TẾ
25 BƯỚC XÂY DỰNG NHÂN CÁCH TÍCH CỰC
TIỀM THỨC VÀ THÓI QUEN
THIẾT LẬP MỤC TIÊU
GIÁ TRỊ VÀ TẦM NHÌN

Ban Thanh thiếu niên VTV6 giới thiệu cuốn sách này

Winners don't do different things.
They do things differently.
Người chiến thắng không làm những điều khác biệt.
Mà chính cách họ làm tạo nên sự khác biệt!
Chia sẻ ebook : Sách Mới.net
Follow us on Facebook : https://www.facebook.com/sachmoi.net

LỜI GIỚI THIỆU
Thành công không có nghĩa là không có thất bại, mà là đạt được mục tiêu cuối
cùng: thắng lợi toàn cục, chứ không phải từng trận riêng lẻ.
– Edwin C. Bliss

Với cách đặt vấn đề dễ hiểu, thiết thực và sâu sắc, You can win - Bí quyết của
người chiến thắng sẽ giúp bạn tránh rơi vào cảm giác mất phương hướng, biết xác
định mục tiêu và những giá trị cần ưu tiên trong cuộc sống.
Có thể xem cuốn sách này như một quyển sổ tay liệt kê những công cụ cần thiết để
kiến tạo thành công và giúp bạn tạo lập một cuộc sống tốt đẹp. Cũng có thể xem nó
như một cuốn cẩm nang dạy nấu ăn, bao gồm những chỉ dẫn về nguyên liệu, công
thức và cách pha trộn theo tỉ lệ thích hợp để có được thành công.
Nhưng trên hết, đây là cuốn sách từng bước dẫn dắt bạn đi từ mơ ước, khát vọng
thành công đến khám phá năng lực của bản thân và biến ước mơ thành hiện thực.
You can win - Bí quyết của người chiến thắng sẽ giúp bạn xây dựng mục tiêu mới,
hình thành ý niệm mới về mục đích sống, phát triển tư tưởng mới về bản thân và
tương lai.
Nếu chỉ đọc lướt qua một vài trang, hoặc lật giở cuốn sách một cách vội vàng, bạn
khó có thể tiếp thu hết được những vấn đề cuốn sách đưa ra. Nên đọc từ từ và suy
ngẫm, từng chương một. Chỉ đọc chương tiếp theo khi chắc chắn bạn đã hiểu các
vấn đề của chương trước.
Một trong những mục đích của cuốn sách là giúp bạn đề ra Kế hoạch hành động
cho tương lai.
Nếu chưa bao giờ làm vậy, bạn hãy xác định xem:
- Bạn muốn đạt được điều gì?
- Bạn muốn đạt được mục tiêu bằng cách nào?
- Thời điểm bạn muốn đạt được mục tiêu là khi nào?

Những nguyên tắc trình bày trong cuốn sách đều mang tính phổ quát, áp dụng
cho mọi tình huống, tổ chức hoặc quốc gia. Hy vọng cuốn sách sẽ mang lại cho bạn
nhiều điều mới mẻ và những khám phá thú vị!
- Shiv Khera

TẦM QUAN TRỌNG CỦA THÁI ĐỘ
Xây dựng thái độ tích cực

Có một chàng trai kiếm sống bằng nghề bán bong bóng ngoài chợ. Hàng của anh đủ
mọi sắc màu: xanh, đỏ, tím, vàng... Mỗi khi ế ẩm, anh thường thả lên không trung
một quả bong bóng căng tròn. Nhìn bóng bay trên cao, trẻ con lại xúm xít tới mua.
Hàng của anh lại đông khách trở lại. Cứ thế, mỗi khi vắng khách, anh lại tiếp tục thả
bong bóng. Một hôm, thấy có người kéo áo mình, anh quay lại, thì ra đó là một chú
nhóc da đen. Cậu bé tần ngần hỏi: “Nếu chú thả bong bóng màu đen thì nó cũng bay
ạ?”. Vẻ ngây thơ và sự băn khoăn của cậu bé khiến anh thấy thương cảm. Anh mỉm
cười đáp: “Cậu bé à, quả bóng bay được không phải do màu sắc, mà là do chất khí
bên trong nó”.
Nguyên lý ấy cũng đúng trong cuộc sống chúng ta: Thực chất mới quyết định vấn
đề. Thực chất giúp ta thăng hoa trong đời chính là thái độ của mình. Triết gia, nhà
tâm lý học William James (1842 – 1910) từng nói: “Khám phá lớn nhất của thế hệ
chúng tôi là con người có thể thay đổi đời mình thông qua việc thay đổi thái độ”.
THÁI ĐỘ CỦA BẠN GÓP PHẦN VÀO THÀNH CÔNG
Nghiên cứu của Đại học Harvard cho thấy người ta tìm được việc làm hoặc được
thăng chức, 85% là nhờ thái độ của họ, chỉ có 15% là do trí thông minh và kiến
thức thực tiễn. Trong khi đó, gần như 100% tiền bạc được đầu tư vào việc giảng
dạy kiến thức thực tiễn - điều chỉ đảm bảo được 15% khả năng thành công trong
cuộc sống. Quả là đáng ngạc nhiên!
Hầu như toàn bộ nội dung cuốn sách YOU CAN WIN - Bí quyết của người chiến
thắng bàn về 85% khả năng thành công còn lại. Thái độ là yếu tố quan trọng trong
mọi lĩnh vực cuộc sống, từ đời tư cho đến công việc. Giám đốc có thể làm tốt nhiệm
vụ của mình không nếu không có thái độ tốt? Học sinh có thể học giỏi không nếu
không có thái độ tích cực? Bố mẹ, thầy cô, người bán hàng, thủ trưởng, hoặc nhân
viên có thể hoàn thành tốt vai trò được giao hay không nếu thiếu thái độ đúng
đắn?

Trong bất cứ lĩnh vực nào chăng nữa thì nền tảng của thành công vẫn là thái độ.
Một khi thái độ là nhân tố quan trọng đối với thành công như vậy, chúng ta cũng
nên xem xét lại thái độ của mình đối với cuộc sống, tự hỏi nó ảnh hưởng như thế
nào đến mục tiêu đời mình?
Cánh đồng kim cương
Hafiz là một nông dân châu Phi, anh sống vui vẻ và bằng lòng với cuộc sống của
mình. Một ngày kia, có người đàn ông lịch duyệt ghé qua nhà anh và kể chuyện về
kim cương, về sự giàu sang và quyền lực mà nó mang lại. Người đàn ông nọ cho anh
biết rằng: “Chỉ cần viên kim cương to bằng ngón tay cái thôi là anh đủ sức mua
nguyên một thành phố. Còn nếu kim cương lớn như nắm tay, chắc chắn anh sẽ làm
chủ cả một vương quốc”. Đêm đó, Hafiz không tài nào chợp mắt. Anh buồn rầu và
bất mãn - buồn vì không có được thứ mình muốn và bất mãn vì biết mình không thể
vui vẻ như trước.
Sáng hôm sau Hafiz thu xếp bán nông trại, nhờ người chăm lo gia đình rồi lên đường
tìm kiếm kim cương. Anh đi khắp châu Phi nhưng tuyệt nhiên không thấy có. Sang cả
châu Âu cũng vậy. Khi đến Tây Ban Nha, cả tâm hồn lẫn thể xác và tiền bạc của anh
đều kiệt quệ. Anh nản lòng gieo mình xuống sông Barcelona tự vẫn.
Ở quê nhà, người mua lại trang trại của Hafiz thường dẫn lũ lạc đà ra tắm ở dòng
suối chảy ngang trước nhà. Phía bờ đối diện, ánh mặt trời chiếu vào một viên đá
sáng long lanh như cầu vồng bảy sắc. Anh nghĩ để viên đá ấy trang trí phòng khách
cũng hay. Thế là anh đem về nhà và đặt trên bệ lò sưởi. Chiều đó, người đàn ông
từng trải năm xưa lại ghé qua và thấy viên đá lấp lánh. Ông hỏi: “Hafiz về rồi à?”.
Người chủ mới đáp: “Không, sao bác lại hỏi vậy?”. Ông đáp: “Vì đây là kim cương chứ
sao nữa. Mới nhìn là ta nhận ra ngay”. Anh nông dân thật thà bảo: “Không phải, đó
chỉ là hòn đá cháu nhặt ở bờ suối thôi mà. Để cháu chỉ bác xem. Còn nhiều lắm”. Họ
cùng ra suối nhặt vài viên rồi gửi đi phân tích. Đương nhiên, chúng là kim cương.
Cuối cùng họ phát hiện trang trại quả thật là một mỏ kim cương.
Ý nghĩa của câu chuyện

1. Khi có thái độ đúng, ta sẽ thấy mình đang đi trên cánh đồng kim cương. Cơ
hội luôn ngay đâu đó bên cạnh ta, chẳng cần tìm kiếm đâu xa.
2. Người ta thường đứng núi này trông núi nọ. Khi ta ngắm nhìn ngọn núi bên
cạnh, cũng có người thèm thuồng chỗ đứng của ta và sẵn sàng đổi chỗ.
3. Người không biết cách nhận ra cơ hội thường hay than phiền về tiếng ồn khi
cơ hội gõ cửa.
4. Thường con người chỉ nhận thấy cơ hội khi chúng đã rời bỏ mình hơn khi
chúng tìm đến.
5. Cơ hội chỉ gõ cửa một lần. Cơ hội tiếp theo có thể tốt hoặc xấu hơn, nhưng
không có cơ hội nào như nhau cả. Vì vậy cần biết lựa chọn đúng lúc. Quyết định
hợp lý tại thời điểm không thích hợp sẽ trở thành quyết định sai.
Chàng tí hon David và kẻ khổng lồ
Kinh Thánh có câu chuyện kể về David và Goliath. Goliath là tên khổng lồ khiến
mọi người đều kinh hãi. Một hôm, chàng chăn cừu trẻ tuổi David đến thăm người
anh trai, thấy mọi người đều sợ Goliath nên hỏi: “Sao mọi người không đứng lên
đánh lại hắn?”. Vì rất sợ Goliath mọi người đều nói: “Em không thấy hắn quá to
lớn và chúng ta sẽ chẳng thể nào chọi nổi sao?”. David điềm nhiên bảo: “Không,
chính vì hắn quá to nên hắn khó mà né tránh sự tấn công của ta”. Phần còn lại thì
bạn đã rõ. David hạ gục kẻ khổng lồ chỉ bằng giàn ná. Cùng nhìn một gã khổng lồ,
nhưng giữa họ lại có những nhận thức khác nhau.
Thái độ quyết định cách nhìn nhận trở ngại của mỗi chúng ta. Với những người
suy nghĩ tích cực, thái độ sẽ trở thành một tấm ván giậm nhảy, tạo đà đưa họ đến
thành công. Ngược lại, với những người luôn suy nghĩ tiêu cực, thái độ sẽ trở
thành chướng ngại vật khó mà vượt qua. Vì vậy, có thể nói, mọi vấn đề đều ẩn
chứa cả cơ hội lẫn khó khăn.
TẦM QUAN TRỌNG CỦA THÁI ĐỘ TRONG MÔI TRƯỜNG LÀM VIỆC
Có bao giờ bạn tự hỏi tại sao một số cá nhân, tổ chức hay quốc gia lại có được
những thành công vượt bậc như vậy không?

Câu trả lời là: chẳng có gì bí mật cả. Họ thành công vì họ có cách suy nghĩ và hành
động hiệu quả hơn, cụ thể là họ biết đầu tư vào tài sản giá trị nhất của mình –
nguồn nhân lực.
Mỗi khi có dịp nói chuyện với các giám đốc điều hành ở những tập đoàn lớn trên
thế giới, tôi đều hỏi: “Đâu là phép màu đem lại lợi thế cạnh tranh trên thương
trường, nâng cao năng suất và lợi nhuận?”. Và câu trả lời tôi nhận được luôn là:
Hãy thay đổi thái độ làm việc của nhân viên. Khi có thái độ làm việc tốt, nhân viên
sẽ có tinh thần hợp tác tốt, giảm lãng phí và gắn bó với tổ chức hơn. Khi đó, công
ty sẽ là một môi trường làm việc tuyệt vời.
Thực tế cho thấy nhân lực chính là nguồn tài sản quý giá nhất của bất cứ doanh
nghiệp nào. Nhưng thật đáng tiếc khi nhân lực cũng là nguồn tài nguyên bị lãng
phí nhiều nhất.
Con người có thể là tài sản hoặc cũng có thể là món nợ lớn nhất.
TQP – TOTAL QUALITY PEOPLE (Nhân lực hội đủ chất lượng)
Từng tham dự nhiều chương trình tập huấn về dịch vụ khách hàng, kỹ năng bán
hàng và hoạch định chiến lược, tôi nhận thấy rằng hầu hết những chương trình đó
sẽ không mấy hiệu quả nếu không quan tâm đúng mức đến TQP. Vậy TQP là gì?
TQP là ký tự viết tắt của Total Quality People tức Nhân lực hội đủ chất lượng. Điều
này cần người lao động có đủ năng lực, đạo đức và thái độ làm việc tốt.
Quả thực, những chương trình tập huấn hay đào tạo là điều cần thiết, nhưng
chúng chỉ thực sự hiệu quả khi có nền tảng là Nhân lực hội đủ chất lượng. Chẳng
hạn, một vài chương trình đào tạo về dịch vụ khách hàng khuyên thành viên tham
dự nói “làm ơn” và “cảm ơn” đồng thời mỉm cười, bắt tay khách hàng. Nhưng thực
tế thì nụ cười ấy sẽ duy trì được bao lâu nếu nhân viên không nhiệt tình phục vụ?
Đấy là chưa kể, nụ cười giả tạo thường sớm bị lộ tẩy và càng khiến người khác khó
chịu hơn.
Có một câu chuyện về một người đến gặp triết gia nổi tiếng của Pháp - Blaise

Pascal và trầm trồ bảo: “Nếu có được bộ óc như ngài, tôi sẽ thành người giỏi hơn!”.
Pascal đáp: “Là người giỏi hơn rồi anh sẽ có được bộ óc như tôi”.
Thước đo giá trị của những tổ chức danh tiếng không phải là đồng lương và điều
kiện làm việc mà chính là cảm xúc, thái độ và mối quan hệ. Câu nói “Tôi không làm
được” của nhân viên có thể bao hàm hai ý nghĩa: họ không biết cách làm hoặc
không muốn làm. Nếu đó là không biết cách làm thì chỉ là vấn đề tập huấn kỹ
thuật, nhưng nếu không muốn làm thì vấn đề khó khăn hơn nhiều, vì đó là về thái
độ (họ không quan tâm), hoặc tư cách (họ cho rằng mình không nên làm việc ấy).
Tháp Calgary1 có độ cao 190,8 mét, nặng 10.884 tấn, trong đó phần đế ngầm dưới
đất là 6.349 tấn, tức chiếm gần 60% tổng trọng lượng. Điều này chứng tỏ những
công trình vĩ đại đều có nền móng cực kỳ vững chắc. Tòa nhà lớn đứng trên móng
vững, thành công cũng thế.
Và nền móng đó chính là thái độ.
PHƯƠNG PHÁP TIẾP CẬN TOÀN DIỆN
Không chỉ có sự kết hợp giữa tay chân, tai mắt, tim não, mà mỗi người chúng ta
còn là một sự kết hợp hoàn hảo. Thực thể nguyên vẹn ấy đi làm và cũng nguyên
vẹn thực thể ấy trở về nhà. Ta đem theo việc nhà đến cơ quan và ngược lại. Điều gì
sẽ xảy ra khi ta đưa chuyện gia đình đến nơi làm việc? Mức độ stress sẽ tăng lên và
năng suất suy giảm. Tương tự, những vấn đề gặp phải trong công việc cũng tác
động đến gia đình và mọi khía cạnh của cuộc sống. Tất cả các vấn đề cá nhân, công
việc cũng như xã hội đều có ảnh hưởng lẫn nhau.
NHÂN TỐ NÀO QUYẾT ĐỊNH THÁI ĐỘ?
Vậy thái độ thuộc về bẩm sinh hay được phát triển trong quá trình trưởng thành
của con người? Những nhân tố nào góp phần hình thành thái độ ở chúng ta? Nếu
vì những nguyên nhân nhất định nào đó khiến ta có cái nhìn tiêu cực đối với cuộc
sống, liệu ta có thể thay đổi thái độ ấy không?
Câu trả lời là: Hầu hết thái độ của chúng ta được định hình qua những năm đầu

đời.
Bên cạnh một số yếu tố bẩm sinh ảnh hưởng đến thái độ sống của chúng ta, còn có
ba nhân tố bên ngoài quyết định sự hình thành thái độ. Đó là:
1. Môi trường (Environment)
2. Trải nghiệm (Experience)
3. Giáo dục (Education)
Cụ thể từng yếu tố như sau:
Môi trường
Môi trường bao gồm:
• Gia đình: có ảnh hưởng tích cực hoặc tiêu cực
• Trường học: áp lực từ các bạn đồng trang lứa
• Công việc: được cấp trên hỗ trợ hoặc ngược lại - bị chỉ trích quá mức
• Phương tiện truyền thông: truyền hình, báo chí, truyền thanh, phim ảnh
• Nền tảng văn hóa
• Tôn giáo
• Truyền thống và niềm tin
• Môi trường xã hội
• Tư tưởng chính trị
Dù ở bất cứ đâu (ở nhà, cơ quan, hay quốc gia) đều có những nét văn hóa nhất
định. Chẳng hạn: có những cửa hàng mà người quản lý cũng như nhân viên ở đó
rất lịch sự, thân thiện, nhiệt tình, vui vẻ. Ngược lại, cũng có những cửa hàng nhân
viên ứng xử bất nhã và hách dịch.
Tương tự, trong gia đình, có những gia đình cha mẹ và con cái cư xử với nhau gần
gũi, yêu thương; lại cũng có những gia đình cha mẹ và con cái hành xử với nhau
chẳng khác gì người xa lạ.
Quốc gia nào có chính phủ và môi trường chính trị trung thực, nhìn chung bạn sẽ
thấy người dân rất đỗi lương thiện, ân cần và có ý thức luật pháp tốt. Ngược lại,

trong môi trường tham nhũng, người lương thiện gặp nhiều cam go. Trong khi đó,
ở môi trường trung thực, kẻ xấu cũng rất khó sống. “Trong môi trường tích cực,
thành quả của người có năng suất trung bình sẽ được tăng lên. Trong môi trường
tiêu cực, thành quả của người có năng suất tốt sẽ giảm xuống”.
Nền văn hóa ở bất kỳ nơi đâu cũng ảnh hưởng từ trên xuống, chứ không bao giờ
từ dưới lên. Ta cần ngẫm xem mình đã tạo nên môi trường như thế nào cho bản
thân và những người chung quanh. Rất khó có được hành vi tích cực trong một
môi trường tiêu cực. Một khi xã hội thiếu luật pháp, kỷ cương, người lương thiện
rất dễ bị biến thành kẻ gian lận, lừa đảo hoặc trộm cướp.
Hãy dành chút thời gian đánh giá môi trường hiện tại ảnh hưởng đến bản thân
bạn như thế nào và tác động đến người khác ra sao.
Trải nghiệm
Hành vi thay đổi tùy theo những trải nghiệm ta có được. Nếu đó là những trải
nghiệm tích cực, thái độ ta dành cho người khác sẽ tích cực và ngược lại, trải
nghiệm tiêu cực khiến ta có xu hướng thận trọng và đề phòng trước người khác.
Có thể nói, trải nghiệm và biến cố trong cuộc sống chính là những điểm tham chiếu
giúp ta rút ra bài học để ứng xử trong tương lai.
Giáo dục
Giáo dục không chỉ gói gọn trong việc học ở trường mà còn mở rộng ra các môi
trường xã hội khác. Ngày nay, con người chìm ngập trong biển thông tin nhưng lại
luôn khát khao tìm kiếm tri thức và sự thông tuệ. Nếu được vận dụng đúng cách,
kiến thức sẽ chuyển hóa thành sự thông tuệ và đưa đến thành công.
Nhà giáo dục có vai trò và ảnh hưởng cực kỳ to lớn.
Trọng tâm giáo dục là không những cho con người biết cách kiếm sống mà còn chỉ
cho họ nên sống như thế nào.
NHẬN DIỆN NGƯỜI CÓ THÁI ĐỘ TÍCH CỰC BẰNG CÁCH NÀO?
Không gặp vấn đề về sức khỏe không có nghĩa là đã khỏe mạnh; tương tự, không

có thái độ tiêu cực chưa thể nói là người tích cực.
Rất dễ nhận biết người có thái độ tích cực qua một số nét tính cách điển hình ở họ
như: hay quan tâm mọi người, tự tin, kiên nhẫn, khiêm tốn. Đặt kỳ vọng cao cho
bản thân cũng như người khác, họ đồng thời cũng mong đợi kết quả khả quan.
Người có thái độ tích cực ví như loại trái cây có quanh năm vậy: họ luôn được chào
đón, trân trọng.
ÍCH LỢI CỦA THÁI ĐỘ TÍCH CỰC
Duy trì thái độ tích cực có rất nhiều cái lợi.
Lợi ích cho bản thân:
• Tạo tính cách vui vẻ
• Tăng sức sống
• Thăng hoa niềm vui tận hưởng cuộc sống
• Truyền cảm hứng cho những người xung quanh
• Giúp ta thành người có ích cho xã hội, đất nước
Lợi ích cho môi trường làm việc:
• Tăng năng suất
• Thắt chặt tinh thần tập thể
• Nhanh nhạy trong cách giải quyết vấn đề
• Nâng cao chất lượng
• Tạo bầu không khí thân ái
• Nuôi dưỡng lòng trung thành
• Tăng lợi nhuận
• Giúp quan hệ giữa nhân viên với cấp trên hoặc nhân viên với khách hàng tốt
hơn
• Giảm căng thẳng
HẬU QUẢ CỦA THÁI ĐỘ TIÊU CỰC

Cuộc sống là hành trình đan xen nhiều trở ngại, trong đó trở ngại lớn nhất chính
là bản thân chúng ta khi ta có thái độ tiêu cực. Người có thái độ tiêu cực khó duy
trì tình bạn, công việc, hôn nhân, cũng như các mối quan hệ khác. Thái độ tiêu cực
dẫn đến:
• Đau khổ
• Căm phẫn
• Cuộc sống không có mục đích
• Sức khỏe kém
• Gia tăng căng thẳng đối với bản thân và người khác
Thái độ tiêu cực dễ dẫn đến bầu không khí khó chịu trong gia đình cũng như nơi
làm việc. Từ một người, nó có thể lan truyền sang những người xung quanh và cả
thế hệ tương lai, đồng thời trở thành hành vi tiêu cực.
KHI NHẬN RA THÁI ĐỘ TIÊU CỰC, SAO TA KHÔNG THAY ĐỔI?
Nói chung, con người có xu hướng chống lại sự thay đổi. Thay đổi khiến người ta
cảm thấy khó chịu và căng thẳng, cho dù kết quả của những thay đổi ấy có như thế
nào đi nữa. Đôi khi người ta sẵn sàng chấp nhận hạn chế của bản thân chỉ vì cố
chấp và lười làm mới chính mình.
Trong một tác phẩm, nhà văn Charles Dicken từng kể về một tù nhân bị giam cầm
nhiều năm trong ngục tối. Mãn án, anh được thả tự do. Khi thoát khỏi xà lim và
bước ra ngoài cuộc sống với nắng, với gió và thế giới bao la, anh ta ngơ ngác, cảm
giác tự do mới mẻ này khiến anh khó chịu đến nỗi anh đòi được đưa trở vào xà
lim. Với anh ta, ngục tối, dây xích và bóng đêm thân thuộc, an toàn và dễ chịu hơn
vạn lần so với thế giới tự do bên ngoài.
Ở một khía cạnh nào đó, lựa chọn của nhân vật trong truyện cũng là lựa chọn của
không ít người trong cuộc sống. Căng thẳng khi đứng trước môi trường mới khiến
họ cố tình phạm sai lầm nào đó để được trở lại “nhà tù” - nơi tự do bị hạn chế,
nhưng họ ít phải quyết định đại sự.
Thái độ tiêu cực sẽ giới hạn cuộc sống của bạn. Thành công trong sự nghiệp của

bạn sẽ bị hạn chế, bạn sẽ có ít bạn bè, và niềm vui tận hưởng cuộc sống cũng vì thế
mà suy giảm. Trong chương hai, chúng tôi sẽ chia sẻ với bạn đôi điều về cách xây
dựng thái độ tích cực. Chắc chắn, việc chủ động xây dựng thái độ này sẽ đưa lại
những kết quả tốt đẹp, xứng đáng với những căng thẳng và sự bất ổn tạm thời mà
bạn gặp phải khi chấp nhận thay đổi.

CÁCH XÂY DỰNG THÁI ĐỘ SỐNG TÍCH CỰC
Dù chuyện gì xảy ra chăng nữa cũng không quan trọng bằng thái độ của ta trước
sự việc đó, bởi thái độ quyết định sự thành bại.
- Norman Vincent Peale

Thái độ hình thành từ tuổi ấu thơ và ảnh hưởng suốt đời người. Nếu tính khí bẩm
sinh kết hợp những trải nghiệm thời thơ ấu mang đến cho bạn thái độ tích cực thì
bạn là một người may mắn. Ngược lại, nếu thái độ tiêu cực, có thể do bẩm sinh hay
do môi trường đeo đẳng bạn thì liệu thái độ ấy có theo bạn suốt đời không? Dĩ
nhiên là không. Bạn vẫn có thể thay đổi! Mặc dù không dễ, nhưng đáng phải làm
như vậy.
Vậy, chúng ta có thể xây dựng và duy trì thái độ tích cực bằng cách nào?
• Có ý thức về những nguyên tắc hình thành thái độ tích cực.
• Mong muốn trở thành người tích cực.
• Trau dồi tính kỷ luật và tập trung thực hiện những nguyên tắc ấy.
Với người trưởng thành, cho dù môi trường, điều kiện giáo dục và trải nghiệm
sống ra sao thì chính họ phải là người chịu trách nhiệm trước thái độ và cách hành
xử của bản thân. Thái độ sống hàng ngày như thế nào tùy thuộc vào lựa chọn của
mỗi người. Người có thái độ tiêu cực thường tìm cách đổ lỗi cho người khác – bố
mẹ, thầy cô, chồng (vợ), cấp trên, số phận, xui xẻo, chính sách kinh tế, v.v.
Cần đoạn tuyệt với thái độ sống ấy để hòa nhập vào dòng chảy tích cực của cuộc
đời. Hãy nhìn nhận lại những mơ ước của mình một cách nhất quán và bắt tay vào
hành động. Suy nghĩ một cách lạc quan, chân thành và sống hết mình, đó chính là
cách giúp bạn hình thành thái độ tích cực.
8 BƯỚC GIÚP THAY ĐỔI THÁI ĐỘ
Để xây dựng và duy trì thái độ tích cực, bạn cần tập trung thực hiện các bước sau:
Bước 1: Thay đổi trọng tâm cuộc sống – tìm kiếm giá trị tích cực
Bạn phải là người đi tìm cái tốt trong đời sống bằng cách tập trung vào mặt tích

cực. Bắt đầu từ việc tìm kiếm điều tốt, hợp lý ở con người hoặc tình huống cụ thể
thay vì chỉ để ý đến những cái xấu. Do bản năng và quán tính, phần lớn chúng ta
hay bắt lỗi và chú trọng cái sai của người khác mà quên nhìn nhận giá trị tích cực
ở họ.
Tìm vàng

Andrew Carnegie, người gốc Scotland di cư sang Mỹ từ nhỏ. Ông từng làm đủ mọi
việc vặt trước khi trở thành một trong những nhà sản xuất thép lớn nhất Hoa Kỳ.
Có thời điểm, 43 nhà triệu phú cùng làm việc cho ông. Ngày nay một triệu đô-la
vẫn là số tiền lớn, vào thập niên 1920 nó còn giá trị gấp nhiều lần.
Có người từng hỏi Carnegie về cách đối nhân xử thế của ông. Andrew Carnegie trả
lời đơn giản rằng: “Đối nhân xử thế cũng giống như việc tìm vàng. Tìm một ounce2
vàng thôi nhưng người ta phải di dời hàng tấn đất đá”.
Thật vậy, đôi khi bản tính tốt đẹp của con người vì một lý do gì đó mà bị chìm lấp,
chúng ta cần đào sâu để tìm cho được giá trị tích cực ở họ.
Bản chất tốt đẹp chính là thứ vàng ròng ẩn giấu trong mỗi con người. Nếu chỉ
chăm chăm nhìn vào khuyết điểm của người khác, ta sẽ chẳng bao giờ thấy được.
Đấy là chưa kể ta sẽ phải sống trong tâm trạng bực dọc, khó chịu. Xét nét người
khác Một số người gặp chuyện gì cũng chỉ trích. Dù sự việc tiến triển hết sức tốt
đẹp, họ vẫn tìm cách bắt lỗi. Có thể xem họ là những chuyên gia trong việc chỉ
trích vì họ phê bình như thể đang tranh giải thưởng. Kiểu người này có thể xuất
hiện trong bất cứ gia đình hoặc môi trường làm việc nào. Họ đi loanh quanh,
không ngừng ca cẩm và đổ lỗi cho mọi người. Họ chính là nguyên nhân hút cạn
năng lượng sống của những người xung quanh. Họ ra quán nước, uống café hoặc
hút thuốc lá liên tục vì cái cớ: họ đang cố gắng thư giãn. Thực chất, họ chỉ gây thêm
căng thẳng cho chính mình và những người xung quanh mà thôi. Những thông
điệp tiêu cực từ họ giống như một thứ bệnh dịch, dần dần hình thành môi trường
chỉ toàn đem lại kết quả tiêu cực.
Robert Fulton - nhà phát minh tàu hơi nước, có lần tổ chức triển lãm phát minh

của mình trên bờ sông Hudson. Trong số đám đông tụ tập quan sát sự kiện này, có
kẻ hoài nghi cho rằng con tàu sẽ chẳng bao giờ chạy được. Nhưng thật kỳ lạ, tàu đã
chạy. Khi tàu đang xuôi dòng, dù tận mắt chứng kiến điều đó, kẻ hoài nghi kia vẫn
hét toáng lên là tàu không bao giờ ngừng được. Quả là thái độ vô lý!
Một anh thợ săn tậu được chú chó tài ba, biết đi trên nước. Anh nôn nóng chờ dịp
khoe báu vật của mình với bạn bè. Anh rủ một người bạn cùng đi săn vịt trời. Một
lúc sau, họ bắn hạ được vài con và anh lập tức ra lệnh cho chú chó đem con mồi
về. Suốt ngày hôm đó, mỗi khi cần đem mồi về, chú chó lại chạy trên nước để thực
hiện ý chủ. Anh thợ săn sốt ruột chờ bạn mình có lời khen hoặc nhận xét về khả
năng kỳ diệu ấy, nhưng tuyệt nhiên bạn anh không nói một lời. Khi cả hai cùng về
nhà, anh mới hỏi bạn có thấy gì khác lạ ở con chó này không. Người ấy đáp: “Có
chứ, đúng là mình thấy nó có điều khác thường. Con chó của cậu không biết bơi”.
Có những người lúc nào cũng chỉ nhìn thấy cái tiêu cực. Họ là ai? Sau đây là đặc
điểm của họ - những người bi quan:
• Mất vui khi không có vấn đề gì cho họ chỉ trích.
• Bực mình khi trong lòng thấy thoải mái. Họ sợ rằng cảm xúc sẽ xấu đi sau
những phút giây vui vẻ bất thường.
• Phần lớn thời gian chỉ dành cho than phiền.
• Không biết tận hưởng sức khỏe của bản thân vì cứ nghĩ ngày mai mình sẽ bị
ốm.
• Không chỉ cầu mong điều xấu xảy ra mà còn khiến mọi việc tồi tệ hơn.
• Chỉ thấy thiếu sót mà không nhìn ra cơ hội tiềm ẩn.
• Tin rằng chuyện tốt đẹp cũng mau chóng thành tin xấu mà thôi.
• Quên mất phúc lộc đang có mà chỉ chú trọng rắc rối.
• Biết sự nỗ lực rất ích lợi cho mọi người nhưng luôn tự hỏi “Sao mình phải cố
vậy?”.
Lưu ý: Tìm giá trị tích cực không có nghĩa là xem nhẹ sai lầm.
Trở thành người lạc quan

Làm thế nào để trở thành người lạc quan? Đoạn văn sau đây trong quyển “The
Best of … Bits and Pieces” của Christian D. Larsen sẽ là lời giải đáp cho bạn:
Hãy mạnh mẽ để không gì có thể khuấy động sự bình yên trong lòng. Nói chuyện
về sức khỏe, hạnh phúc và sự thành đạt với những người mình gặp. Gieo vào lòng
bạn bè cảm giác mình trân trọng phẩm chất tốt đẹp và sở trường của họ. Luôn
nhìn sự việc ở khía cạnh tươi sáng. Nghĩ và làm những gì tốt đẹp nhất. Nhiệt tình
chia sẻ niềm vui thành công của người khác như thể mình đang đón nhận thắng
lợi. Quên đi lỗi lầm quá khứ và nỗ lực hòng gặt hái thành quả lớn hơn trong tương
lai. Mỉm cười thân thiện với mọi người. Dành nhiều thời gian hoàn thiện bản thân
để không còn thời gian rảnh rỗi phê bình người khác nữa. Hãy là người rộng
lượng, không bận tâm âu lo, hãy cao thượng và không bao giờ nổi giận.
Bước 2: Tạo thói quen làm ngay mọi việc
Người ngủ dưới ánh trăng
Phơi mình trong ánh nắng
Chỉ biết nuôi bao dự định đến chết chẳng làm được gì.
- James Albery

Chúng ta đều có những lúc chần chừ và không ít lần hối tiếc vì sự chần chừ ấy.
Lưỡng lự dẫn đến thái độ tiêu cực. Thói quen chần chừ khiến ta mệt mỏi hơn cả nỗ
lực bỏ ra để hoàn tất công việc.
Hoàn thành công việc đem lại cảm giác mãn nguyện và tiếp thêm sinh lực; ngược
lại việc dang dở sẽ bòn rút sinh lực của mỗi người.
Vì vậy, để xây dựng và duy trì thái độ tích cực, hãy tập thói quen sống cho hiện tại
và làm mọi việc ngay bây giờ.
“Khi nào con lớn…”

Câu nói này làm chúng ta dễ liên tưởng đến hình ảnh chú nhóc con vô tư bảo “Khi
nào lớn lên, làm được chuyện này, chuyện nọ con mới thực sự hạnh phúc”. Đến
khi thành thiếu niên, cậu lại bảo tốt nghiệp đại học rồi cậu mới thấy vui. Xong đại
học, cậu nói tìm được công việc tốt mới thấy thỏa mãn. Có được việc làm lại bảo

khi nào kết hôn rồi mới thấy hạnh phúc. Lấy vợ xong thì nói con cái học thành tài
rồi mình mới thấy hài lòng. Con tốt nghiệp rồi lại bảo lúc nào về hưu mới thấy
thanh thản. Tới lúc về hưu, người ấy thấy được điều gì? Chỉ thấy cuộc sống trôi
qua ngay trước mắt mình từ lúc nào không biết.
Có người quen thói chần chừ bằng cách nấp sau những câu nói đao to búa lớn, đại
loại như “Mình đang phân tích tình hình” và sáu tháng sau họ vẫn cứ phân tích
như vậy. Điều họ không nhận ra là mình đang mắc phải căn bệnh mang tên Tê liệt
do phân tích (Paralysis by analysis) và chẳng bao giờ có được thành công.
Chần chừ cũng thể hiện ở một số người với thói quen biện minh rằng “Tôi đang
chuẩn bị”. Một tháng sau họ vẫn “đang chuẩn bị” và nửa năm sau cũng vẫn “đang
chuẩn bị”. Họ không nhận ra mình mắc phải chứng “viện cớ” nên cứ liên tục bào
chữa cho sự chần chừ của mình.
Sống trong hiện tại

Cuộc sống không phải là buổi tổng duyệt trên sân khấu. Có thể bạn có triết lý sống
khác – nhưng chúng ta chỉ có một lượt đi trong trò chơi có tên là cuộc đời mà thôi.
Vốn liếng dồn vào trò chơi nhiều đến mức chúng ta không thể nào lãng phí cuộc
sống của chính mình vì vốn liếng ấy bao hàm cả những thế hệ nối tiếp chúng ta.
Hoạt động sống của chúng ta bao giờ cũng diễn ra trong hiện tại. Vì thế hãy tận
dụng tốt nhất mỗi thời khắc bạn đang sống và sống một cách trọn vẹn cho giây
phút hiện tại. Điều này không có nghĩa là ta không cần lập kế hoạch cho tương lai;
mà ngược lại ta vẫn cần hoạch định những gì sắp tới. Khi biết tận dụng từng phút
giây của hiện tại tức là ta đang gieo mầm cho một tương lai tốt đẹp hơn.
Để xây dựng thái độ tích cực, bạn hãy bắt tay vào làm những việc cần thiết ngay
lúc này và chấm dứt thói quen trì hoãn.
Những câu nói đáng buồn trong cuộc sống là:
• “Lẽ ra có thể như vậy.”
• “Lẽ ra mình nên làm thế.”
• “Đúng ra mình có thể làm được.”

• “Ước gì mình đã làm.”
• “Phải chi mình có thêm chút nữa.”
Tôi dám chắc hầu hết những người thành công đều có những lúc muốn trì hoãn
nhưng họ không bao giờ ngả theo nó.
Đừng để đến ngày mai những việc bạn có thể làm hôm nay. - Benjamin
Franklin”
Có người cứ chờ đèn xanh bật hết rồi mới ra khỏi nhà. Tình huống hoàn hảo ấy rất
hiếm có nên họ đã bị thất bại dù chưa bắt tay vào việc. Quả là đáng buồn.
Hãy chấm dứt thói chần chừ bởi đã đến lúc chúng ta cần gạt bỏ thói quen trì hoãn!
Bước 3: Xây dựng thái độ biết ơn
Chúng ta thường than phiền về những điều mình không có đến mức quên đi
những giá trị mình đang có. Cuộc sống có rất nhiều điều đáng để ta biết ơn. Vì vậy,
hãy tận hưởng và cảm ơn những phúc lành ta đang được đón nhận. Quan tâm đến
những điều tốt lành ta đang có không có nghĩa là tự mãn. Hiểu được thông điệp ấy,
bạn sẽ biết lắng nghe một cách có chọn lọc.
Xin nêu ví dụ lắng nghe có chọn lọc qua câu chuyện kể của một vị bác sĩ sau đây.
Được mời nói chuyện với một nhóm người nghiện rượu, vị bác sĩ này muốn tạo ấn
tượng để khán giả nhận thức rõ tác hại của bia rượu đối với sức khỏe. Ông lấy hai
chiếc ly, một cái đựng nước sạch và một cái chứa rượu. Ông thả một con giun vào
ly nước sạch, nó bơi ngoe ngoảy rồi ngoi lên mặt nước. Ông thả chú giun khác vào
ly rượu, thân thể nó nhanh chóng rã rời ngay trước mắt mọi người. Sau thí
nghiệm chứng minh bia rượu cũng có tác hại tương tự đối với nội tạng con người,
ông đề nghị những người tham dự đưa ra suy nghĩ của họ. Ngay lập tức, một người
ở hàng ghế cuối đáp: “Nếu uống rượu thì đâu có bị bệnh giun”.
Đó có phải là thông điệp vị bác sĩ muốn đưa ra hay không? Tất nhiên là không.
Điều này cho thấy, người ta chỉ nghe điều mình muốn nghe chứ không đón nhận
nội dung được truyền thụ.

Bước 4: Học hỏi suốt đời
Nhiều người xưa nay vẫn cho rằng chúng ta được giáo dục nhờ những năm tháng
ngồi trên ghế nhà trường. Khi tham dự một số hội thảo quốc tế, tôi thường hỏi
khán giả: “Thực sự có phải chúng ta được giáo dục trong nhà trường phổ thông và
đại học không?”. Câu trả lời đa phần là không.
Vậy ý nghĩa đích thực của giáo dục là gì?

Giáo dục trí tuệ ảnh hưởng đến nhận thức...