LÝ THƯỢNG LONG
 

BẠN CHỈ TƯỞNG
LÀ MÌNH ĐANG RẤT CỐ GẮNG
 
Dịch giả: Thanh Đậu &Vinh Chi
 
Nhã Nam & NXB Dân Trí

 

IMPORTANT NOTES
 

Phiên bản ebook của sách này được làm nhằm mục đích truyền cảm hứng
và khuyến khích văn hoá đọc, hoàn toàn không vì mục đích thương mại.
Người tạo ebook không hưởng lợi gì từ ebook này. Nếu có thể, hãy ủng hộ
Nhà xuất bản và tác giả bằng cách mua sách gốc. Xin cảm ơn!
 

This ebook was created solely for the purpose of inspiring and encouraging
a reading culture, not for any commercial purposes. The maker of this
ebook shall not derive any benefits from its circulation. If it is within your
capabilities, please support the author and the publisher by purchasing a
original hard copy. Thank you!
 

LỜI NÓI ĐẦU
 

Thật ra là nằm ở bìa sau quyển sách
 

Vì sao bạn cố gắng mãi mà không đạt được thành quả như ý? Vì sao ngày
nào bạn cũng bận bịu mà chẳng thu được gì?... Bạn đã thật sự cố gắng
chưa, hay chỉ tưởng là mình đang cố gắng?
 

Cuốn sách này không mang đến những bài viết truyền cảm hứng sáo rỗng,
mà đều là những câu chuyện chân thực xoay quanh tác giả cùng những
quan điểm, dù đúng dù sai, cũng hết sức chân thành. Chúng mang đầy hơi
thở cuộc sống, phản chiếu suy nghĩ và khát vọng của lứa tuổi thanh niên
bồng bột nhưng tràn đầy nhiệt huyết. Đúng như Socrates từng nói: “Cuộc
sống không phải do bản thân trải nghiệm thì không đáng sống”, cố gắng mà
không hiểu rõ mình cố gắng vì cái gì, lại càng không xứng đáng.
 

Bạn sẽ hiểu được thế nào là “chỉ tưởng rằng mình đang cố gắng”, sẽ tránh
được trạng thái “tưởng là hòa đồng, thực ra lại là lãng phí tuổi xuân”, biết
“bỏ qua những lời phê phán vô dụng” và “tránh lối tư duy của kẻ yếu”.
Cuối cùng, nếu như bạn tin rằng có con đường để thay đổi số phận, thay
đổi tương lai, những câu chuyện và con người trong sách này sẽ tiếp thêm
sức mạnh cho bạn!
 

LỜI GIỚI THIỆU 1
 

Giữ lấy sự nhiệt tình đối với bản thân
 

Cổ Điển - Người sáng lập công ty New Elite Development, Chuyên gia tư
vấn đời sống nổi tiếng.
 

Tôi xem lướt qua tất cả phần mở đầu các bài viết của anh Long, vừa xem
vừa buồn cười... trong mười bài đầu thì có chín bài xuất hiện chữ “tôi” ở
dòng đầu tiên, gần nhất là ở chữ thứ hai, “theo tôi thấy", xa nhất cũng chỉ
ở dòng thứ hai mà thôi.
 

Tôi nghĩ, một gã phải tự yêu bản thân, lại nhiệt tình và có năng lực quan sát
lắm mới viết được như thế, từ câu chuyện của mình mà nhìn cuộc đời, từ
cuộc đời của mình mà nói về cuộc đời của người khác (đương nhiên, bệnh
của tôi còn nặng hơn, nhìn lại dòng đầu tiên mà xem). Nietzsche là tổ sư
viết kiểu này, trong tác phẩm Ecce Homo của mình, ông đã bắt đầu viết
“tôi” ngay từ phần mục lục: 1, Tại sao tôi lại có trí tuệ như vậy; 2, Tại sao
tôi lại thông minh như vậy; 3, Tại sao tôi lại viết ra cuốn sách hay như vậy.
 

Nhưng, cũng may đây đúng là một cuốn sách thực sự liên quan đến “bản
thân”.
 

Mark Twain từng kể về việc viết văn của mình thế này: Ông thường ngồi
trước trang giấy trắng suốt mấy giờ đồng hồ, viết rồi lại xóa, cho đến khi
viết được một câu “thực sự ra câu”. Sau đó ông tự nhủ: “Nếu ta viết được
một câu, ta chắc chắn có thể viết ra câu tiếp theo.” Cứ thế, cho đến khi
hoàn thành cả cuốn sách.
 

Tôi có cảm giác, cuốn sách này cũng được viết ra như thế. Đây là một
cuốn sách về “tôi” - một người trẻ tuổi, tất cả các câu chuyện đều bắt đầu
bằng “Một người bạn của tôi”, đến “Tôi phát hiện”, sau đó kết thúc bằng
“Tôi cảm thấy”. Qua những câu chuyện này, anh Long bàn luận về vấn đề
“Bạn chỉ giả bộ cố gắng”, tuyên bố “Tôi đã trưởng thành rồi, buông tay
đi”, nói cho bạn biết “Khi từ biệt, cần phải để tâm một chút", bàn về “Ai là

người tốt với bạn” và “Đừng kết hôn với người mình quá yêu.” Có lúc tôi
phải cảm thán, một người thuộc thế hệ 9x, không ngờ lại có tư tưởng thú vị
như thế...
 

Nếu bạn cũng giống tôi, là một người lớn lên ở những thành phố và nông
thôn đang phát triển nhanh chóng, trải qua tuổi thanh xuân tàn khốc trong
sự kìm kẹp ở trường cấp III, trường đại học, lăn lộn kiếm sống giữa xã hội
phức tạp, mà vẫn ôm trong lòng mộng tưởng, vậy thì bạn không thể tránh
khỏi những vấn đề này. Kiểu như một người ôm theo con thỏ nhỏ mà mình
yêu quý chen vào tàu điện ngầm vậy, những vấn đề ấy giống như những
người xa lạ với gương mặt mơ hồ chen chúc ập đến bạn, bạn không thể
tránh né, chỉ có thể đối mặt mà thôi.
 

Bởi vậy, đây là một cuốn sách chân thực. Những câu chuyện trong sách
đều là thực, quan điểm dù đúng dù sai, cũng đều chân thành. Nếu nhìn từ
góc độ học thuật, những câu chuyện về “người bạn của tôi” như vậy đều
không danh tính, diện mạo mơ hồ, khó mà trở thành chứng cứ để lập luận
được. Nhưng đọc xong ngẫm lại tận tường, lại cảm thấy chúng rất chân
thực và hoàn chỉnh. Bạn gần như có thể tìm được ngay một người tương tự
trong cuộc sống thực. Giống như những câu chuyện cười mà bạn kể về
“một người bạn” vậy, người nghe đều biết đó chính là bạn.
 

Tôi từng trịnh trọng viết thế này: “Từ góc độ chuyên nghiệp của một
chuyên gia tư vấn đời sống, tôi thấy có rất nhiều điểm cần phải mài giũa.
Một số quan điểm còn có sự xung đột, một vài suy nghĩ còn thiếu hệ thống.
Nhưng tư duy như vậy đã là hiếm có lắm rồi.” Viết như vậy thể hiện tôi
khá lý tính và chuyên nghiệp, về sau, tôi cũng gạch bỏ câu này đi, vì nói
như thế không chân thực.
 

Tuổi trẻ thực sự, không phải là như thế.
 

Tuổi trẻ thực sự là vô tri, khi đến tuổi trung niên ngoảnh đầu nhìn lại mới
phát hiện, hóa ra chúng ta chẳng biết quái gì về cuộc đời, xã hội, và tình
cảm cả. Nhưng lúc này, xin hãy giữ lấy sự vô tri đáng quý đó.
 

Tuy rằng chúng ta không hiểu thế giới này, nhưng không hiểu sao chúng ta
lại cảm thấy mình có thể đi khắp thế giới, tuy rằng chúng ta không hiểu về
tình yêu, nhưng lần nào chúng ta cũng dốc hết trái tim ra mà yêu; tuy rằng
chúng ta bị hiện thực dập cho sứt đầu mẻ trán, nhưng chúng ta vẫn vô cùng
lạc quan, nhận định rằng thế giới này sẽ nhờ mình mà thay đổi.
 

Cuối cùng, thế giới này thực sự đã thay đổi vì những người như thế.
 

Sự vô tri quý báu ấy, là thứ mạnh mẽ nhất.
 

Gibran nói: "Bạn không thể cùng lúc sở hữu cả tuổi trẻ lẫn tri thức về tuổi
trẻ, vì tuổi trẻ bận rộn với kế sinh nhai, không có thời gian tìm tòi học hỏi,
còn tri thức lại bận rộn với việc tìm kiếm bản thân, không thể hưởng thụ
cuộc sống." Vì vậy, tuổi trẻ cần ngông cuồng một chút, trung niên cần
vững vàng một chút, già rồi thì cần trang nghiêm một chút. Nếu lúc trẻ bạn
không ngông cuồng, đến khi có tuổi lại không kiềm chế được nữa, thành ra
lưu manh.
 

Bởi thế tôi cảm thấy đọc cuốn sách này còn sảng khoái hơn đọc mấy loại
sách trống rỗng nhạt toẹt, không nói về người sống kiểu như Hai mươi
triết lý cuộc đời mà bạn không thể không biết nhiều; thực tế hơn một cuốn
sách dịch chẳng biết từ tiếng nước nào về tiền lệ thành công của ai đấy,
mở đầu bằng “Hồi Zuckerberg còn nhỏ..." hoặc là "Max là CEO của công
ty xxx ở thung lũng Silicon"... đừng nói là thung lũng Silicon, những người
dịch sách ấy có khi còn chưa đặt chân đến Trung Quan Thôn 1cũng nên.
Đừng nói lý thuyết, đừng kể chuyện người khác, mà hãy nói về bản thân
anh. Việc bản thân anh làm, niềm vui của bản thân anh, nỗi đau của bản
thân anh, mới là mạnh mẽ nhất.
 

Đừng hỏi thế giới này cần cái gì, hãy là chính bản thân mình, điều thế giới
này cần là chính bạn.
 

Hãy giữ lấy lòng nhiệt thành đối với "bản thân", giữ lấy sự vô tri quý báu
của thời tuổi trẻ này.
 

Bởi vì, thế giới này thay đổi chính nhờ những người như bạn.

 

LỜI GIỚI THIỆU 2
 

Cuộc đời trông có vẻ bận rộn
 

Lưu Tư Khiết - tác giả cuốn sách Mong rằng có người cùng bạn lưu lạc
khi khốn khó.
 

Năm 2010, tôi viết vào nhật ký: "Chúng ta lo âu phiền muộn, chẳng qua là
vì phát hiện bản thân của hiện tại và bản thân trong tưởng tượng khác nhau
quá xa." Mà nguyên nhân khiến chúng ta càng lúc càng rời xa bản thân
trong hình dung của mình, một phần rất lớn là vì chúng ta đang phụ lòng
chính mình từng chút, từng chút một.
 

Nói về phiền muộn, tôi phát hiện chúng ta ít nhiều đều rơi vào một cái
vòng luẩn quẩn gọi là: chúng ta trông có vẻ bận rộn, thực ra là đang rất
phiền muộn. Chúng ta lúc nào cũng hoắng lên muốn học hành, mua rất
nhiều sách từ vựng về, nhưng chẳng bao giờ giở ra; chúng ta lúc nào cũng
được khuyến khích rèn luyện thân thể, vậy là bèn đi tìm hiểu rất nhiều
chương trình, song chẳng bao giờ đụng đến; chúng ta lúc nào cũng thực
lòng muốn đọc sách, bèn mua về rất nhiều sách, rồi chẳng bao giờ mở ra
xem.
 

Chúng ta lúc nào cũng tốn rất nhiều thời gian trên mạng xã hội, tải về rất
nhiều thứ mà mình cho là hữu ích, đến khi ổ cứng máy tính đầy các tài liệu,
bạn cũng vẫn chưa buồn đọc.
 

Chúng ta bận bịu, nhưng lại không dành thời gian ấy ra tìm hiểu những thứ
mình đã cẩn thận chắt lọc, lựa chọn. Chúng ta bỏ thời gian ra sưu tầm, song
lại quên mất thứ quan trọng nhất là bỏ thời gian ra mà tiêu hóa chúng.
 

Bạn nói là bạn muốn làm nhà văn tự do, nhưng chẳng bao giờ thấy bạn cố
gắng viết lách, bạn nói bạn muốn thi cao học, nhưng chẳng bao giờ thấy
bạn đọc sách, làm bài, bạn gặp mọt sách thì khịt mũi khinh khỉnh nói sống
như thế chẳng có ý nghĩa gì, bạn thấy người ta đi du lịch lại coi thường,
bảo rằng chỉ là đi theo trào lưu. Tôi bắt đầu nghi ngờ những lời cửa miệng

của bạn có phải là cái cớ trốn tránh hiện thực hay không, tôi bắt đầu nghi
ngờ có phải bạn đã trở nên lo lắng, bất an vì hết lần này đến lần khác trốn
tránh hiện thực và tự an ủi bản thân mình hay không.
 

Sách mua về không đọc, thì chẳng qua chỉ là giấy in chữ lên mà thôi; sách
từ vựng tiếng Anh mua về không học thuộc, cùng lắm cũng chỉ là tổ hợp
sắp xếp của 26 chữ cái; các bài nói chuyện tải về mà không đọc, cũng chỉ là
một đống hình ảnh vô dụng, có lẽ bạn chỉ tiện tay tải xuống, rồi chẳng bao
giờ mở ra xem. Thế rồi, đến một ngày bạn nhận ra, những thứ tích trữ lại
đã nhiều đến mức không xem hết nổi.
 

Bạn lướt qua một đống những bài nói chuyện, một chồng sách học từ tiếng
Anh, càng lúc càng buồn bực vì không biết bắt tay từ đâu. Trì hoãn và chờ
đợi, là thứ dễ đè bẹp ý chí của con người nhất trên thế gian này.
 

Tôi không biết có bao nhiêu người như thế, nhưng tôi có thể khẳng định,
bên cạnh mỗi chúng ta hầu như đều có một người như vậy. Họ làm một số
điều, không phải vì yêu thích hay vì đã suy nghĩ kỹ càng, mà chỉ muốn làm
bản thân bận rộn, để khỏi có vẻ bị những người khác bỏ lại quá xa.
 

Đừng nhìn người khác làm việc gì tốt, việc gì hay là muốn thử làm việc đó,
vì những gì một người thể hiện cho bạn xem chưa chắc đã là toàn bộ. Rất
nhiều trường hợp, bạn phải chạy vào đường chạy của người khác rồi mới
biết nó không thích hợp với mình. Nhìn bề ngoài rất hoành tráng, kỳ thực
họ cũng có những nỗi khổ của riêng mình. Bạn cần phải nhìn rõ toàn bộ,
rồi mới cẩn trọng đưa ra lựa chọn.
 

Vậy phải làm sao để đánh bại nỗi phiền muộn? Cách tốt nhất chính là đi
làm những việc khiến bạn cảm thấy phiền muộn.
 

Đọc xong cuốn sách của Lý Thượng Long, tôi đột nhiên nghĩ đến những
lời đã viết phía trên.
 

Cuốn sách này làm tôi hiểu ra vài điều mà đã lâu rồi tôi chưa hiểu được, hy
vọng rằng bạn đọc xong cũng sẽ ngộ được vài điều, đi làm những việc
xung quanh mình một cách rõ ràng, chính xác. Bạn biết đấy, hành động,
ẳ

xưa nay chẳng bao giờ phải đợi thời tiết tốt hay trạng thái tốt cả, thời khắc
này chính là vĩnh hằng, thời khắc này chính là tất thảy.
 

Cùng cố gắng nhé.
 

Viết ở Melbourne,

 

LỜI TỰA (1)
 

Chào các bạn.
 

Cuốn sách này được viết từ năm năm trước, khi ấy tôi cũng như các bạn,
đầy tò mò đối với thế giới, tràn ngập khát vọng với tương lai.
 

Vì không biết, thế nên lại càng kính sợ, vì không hiểu, thế nên lại càng
muốn đi tìm tòi, vì còn trẻ, thế nên không chùn bước.
 

Tôi còn nhớ năm đó, giáo dục trực tuyến bùng nổ như ong vỡ tổ, tôi vừa
nghỉ việc ở Tân Đông Phương, hoàn toàn không biết chút gì về lĩnh vực
này.
 

Thế là, tôi và hai người bạn thân thành lập trang kaochong.com, rồi lại
cùng mấy người bạn khác mở studio làm phim. Lúc đó, tôi tiêu sạch tiền
tích lũy của mình, cảm thấy phải đập nồi dìm thuyền mới có thể cùng tiến
cùng lùi.
 

Tuổi trẻ nên chịu vất vả một chút, thực ra đây là điều không tránh khỏi, tôi
vẫn còn lờ mờ nhớ được những ngày tháng không trả nổi tiền nhà, những
lúc đi ăn hàng luôn phải nhìn giá, nhờ đó tôi hiểu rằng, phải sinh tồn được,
mới có thể nói về giấc mơ.
 

Chính vào thời điểm ấy, tôi viết cuốn sách này. Đây là những suy nghĩ
thường ngày của tôi về tuổi trẻ, những tùy bút viết về cuộc sống, một số
bài được lan truyền rộng rãi trên mạng, cũng có một số chỉ là tâm đắc tôi
viết cho riêng mình. Những bản thảo ấy, tập hợp lại thành một cuốn sách.
 

Lúc đó, khi nhà xuất bản tìm gặp tôi đề xuất ra sách, tôi đã từ chối, vì tôi
chưa bao giờ nghĩ mình lại viết sách vào lúc này, viết sách đáng ra nên là
việc mà người lớn tuổi thực hiện, tôi vẫn còn trẻ như thế, không muốn chết
trẻ chút nào.
 

Sau này, áp lực kinh tế rốt cuộc cũng làm tôi khuất phục, nhà xuất bản
thanh toán cho bốn mươi nghìn tệ, khoản tiền ấy trở thành thu nhập cấp

cứu của tôi.
 

Không ai ngờ được, trong những tháng ngày sau đó, cuốn sách này lại
được rất nhiều người trẻ tuổi đọc trên giường, trên xe buýt, tàu điện, sau
giờ học, trong ký túc xá.
 

Vì nó chân thực, nên càng được người ta trân trọng.
 

Rất nhiều người nói với tôi, cuốn sách này có ý nghĩa rất lớn đối với họ,
nó đã thay đổi thói quen của họ, một số người chẳng bao giờ đọc sách, sau
khi đọc xong cuốn sách này của tôi liền bắt đầu đọc những tác phẩm khác.
 

Nhờ câu chữ, họ đã trở nên mạnh mẽ hơn; vì đọc sách, họ cảm thấy không
còn cô đơn.
 

Nhưng họ không biết, ý nghĩa của cuốn sách này đối với tôi, còn lớn lao
hơn nhiều.
 

Cuốn sách này đã đưa tôi vào thế giới văn chương, tôi bắt đầu hiểu ra rằng,
thông qua ghi chép, thông qua viết lách, tôi có thể lưu lại tư tưởng của
mình lúc đó, có thể khiến bản thân mình tiến bộ.
 

Những năm gần đây, tôi đã viết được ba cuốn sách, chủ biên một bộ sách.
 

Nhìn lại cuốn sách này, cũng có một số quan điểm chưa được chín chắn
lắm, nhưng tất cả nội dung đều chân thực, dũng cảm, rất giống tuổi trẻ của
tôi khi đó.
 

Những năm này, tôi đã từ một thầy giáo tiếng Anh trở thành một đạo diễn
trẻ, cùng với việc tự do về tài chính, tôi vẫn thích uống rượu, vẫn thích tụ
tập với bạn bè, thích ăn xiên nướng ở hàng quán lề đường, mỗi lần đọc lại
cuốn sách đầu tiên đều nhớ đến những tháng ngày hai bàn tay trắng.
 

Tôi nhớ khi cuốn sách này vừa xuất bản, tôi đã tự bỏ tiền đi du lịch khắp
Trung Quốc.
 

Tôi nhớ cảnh mình và trợ lý Tiểu Tống ngồi xổm ăn mì kéo ngoài cổng
một trường đại học, ăn xong liền vào giảng đường diễn thuyết.
 

Tôi nhớ một buổi ký tên bán sách chỉ có bốn mươi người đến, tổ chức ở
một giảng đường có thể chứa được ba trăm người. Tôi nhớ cảnh mình ôm
một con gấu bông lớn mà fan tặng chen chúc trong tàu điện ngầm.
 

Tôi còn nhớ hơn những gương mặt ấy: một bác lớn tuổi nhờ ký tên cho
con ông, một học sinh trường quân đội nói cậu ấy muốn sống một cuộc đời
khác, một cô gái nói cô ấy sẽ một mình nuôi con và sống tiếp...
 

Có người nói cảm ơn những bài viết của tôi, nhưng tôi cũng muốn nói:
 

Cảm ơn các bạn đã đi cùng tôi, chính nhờ có các bạn, mới có tôi mạnh mẽ
hơn của ngày nay.
 

Trong lần tái bản này, tôi có thêm một số bài viết mới, sửa lại những quan
điểm mà hiện giờ mình cho là không chín chắn, khi một lần nữa trông thấy
bìa cuốn sách này, tôi bắt đầu hiểu ra: tuổi trẻ vẫn mãi còn đó, chỉ cần bạn
không ngừng dũng cảm cố gắng.
 

Thấy văn như thấy người, hãy để những bài viết trong cuốn sách này cùng
bạn trưởng thành nhé.
 

LÝ THƯỢNG LONG
27/7/2017
 

LỜI TỰA (2)
 

Năm trước, tôi mang theo kịch bản vừa viết xong đi gặp nhà đầu tư, uống
trà với họ cả một buổi chiều, nói rất nhiều chuyện. Lúc ra khỏi quán nước,
mặt tôi cứng lại vì cười, không sao giãn ra nổi nữa. Đúng đấy, tôi đã bị từ
chối.
 

Lúc đó, đứng giữa con phố lớn, tôi đau khổ lắm. Lòng thầm nhủ, mình cố
gắng đến thế rồi, tại sao vẫn không có ai chấp nhận câu chuyện của mình,
trên đời này chỉ dựa vào cố gắng liệu có làm nên cơm cháo gì nữa không
đây? Dựa vào cái gì mà điều kiện xuất thân của họ tốt hơn tôi, không cần
phải lo lắng chuyện cơm ăn áo mặc? Dựa vào cái gì mà họ có cơ hội tốt
như thế còn tôi thì không? Dựa vào cái gì? Cái gì?
 

Lúc tôi về đến nhà thì đã là mười một giờ đêm. Khoảnh khắc bật đèn lên,
tôi đột nhiên hiểu ra một điều: Oán trách cũng vô ích, tại sao lại không thu
dọn hành trang tiếp tục lên đường? Tích cực hướng về phía trước cũng là
một ngày trôi qua, tự ruồng rẫy bản thân cũng là một ngày trôi qua, cớ gì
mà không sống với hy vọng tràn đầy? Đã không tránh khỏi phải đi đến tối
mịt, tại sao không giơ tay ra bật đèn lên?
 

Tôi cũng hiểu rằng, kỳ thực những cố gắng trước kia của mình, đều chỉ là
biểu hiện giả tạo, trông có vẻ như rất cố gắng mà thôi.
 

Trông tưởng như mỗi ngày đều mang theo rất nhiều sách vở đến phòng tự
học, nhưng lại mang theo cả điện thoại di động nữa; trông tưởng như buổi
tối học bài rất muộn, nhưng lại chỉ ngồi bần thần ra đó, trông tưởng như
đến phòng gym tập luyện, nhưng lại chỉ chụp dăm ba tấm ảnh đăng
WeChat... học tập mà không có kế hoạch chỉ là lãng phí thời gian, cố gắng
mà không đặt ra mục tiêu cũng chỉ là tự mình dối mình.
 

Dần dần, tôi bắt đầu viết ra kế hoạch mỗi ngày cho mình, mỗi tháng đều
đặt ra cho bản thân một mục tiêu, cố gắng không vì người khác, không
nhằm thể hiện. Tôi bước từng bước một, đi rất chậm, nhưng không dừng
lại.

 

Đến ngày hôm nay, cuối cùng tôi đã hiểu ra, những động lực và cố gắng
trong quá khứ, thực ra đều được báo đáp. Chỉ là, bạn đã thực sự dốc lòng
hay chỉ làm bộ cho người khác thấy? Nhiều lúc, một người phải quỳ gối
lết đi, không có nghĩa là sau này anh ta chắc chắn sẽ đứng thẳng dậy được,
nhưng một người biết ngẫm ngợi tại sao hiện tại mình phải quỳ gối, sau
này nhất định sẽ giống như một người khổng lồ, vững vàng đứng lên, cái
nhìn xuống thế gian này. Socrates từng nói: Cuộc sống không phải do bản
thân trải nghiệm thì không đáng sống. Tôi cảm thấy rằng, cố gắng mà
không hiểu rõ mình cố gắng vì cái gì, lại càng không xứng đáng.
 

Nếu bạn cũng giống như tôi tin chắc rằng dựa vào đôi bàn tay mình có thể
thay đổi số phận, vậy chắc bạn sẽ thích những bài viết của tôi, thích quan
điểm của tôi, thích những câu chuyện tôi kể bạn nghe, thích những con
người trong cuốn sách này.
 

Trong cuốn sách này có rất ít những câu chuyện kiểu xúp gà tâm hồn vô
thưởng vô phạt. Nhiều câu chuyện kiểu xúp gà chỉ là cái cớ cho trạng thái
chán chường của bạn lúc này, là lý do cho sự hoang mang của bạn. Thực ra,
không phải chuyện gì cũng có thể từ từ mà làm, không phải người nào cũng
được ông trời bố trí cho những gì thích hợp nhất, cũng không phải ai cố
gắng một cách ngốc nghếch đều thực hiện được ước mơ của mình.
 

Những gì tôi viết trong sách này, không phải những câu chuyện truyền cảm
hứng nhạt nhẽo, mà toàn là những chuyện sống động xảy ra với tôi và bạn
bè. Đằng sau những câu chuyện ấy, phản chiếu cuộc sống, phản chiếu
chúng tôi. Chúng sẽ nói với bạn, trạng thái sống "trông như rất cố gắng"
rất đáng sợ; chúng sẽ cho bạn biết, đối đãi với bạn thân cũng cần phải biết
lựa lời, bởi lẽ "bạn thân đến mấy cũng không thể chấp nhận nổi những lời
bộc trực quá đáng của bạn"; chúng sẽ nói với bạn, nghịch cảnh không hề
đáng sợ, chớ nên hòa đồng vì muốn hòa đồng, bởi "bạn tưởng rằng mình
đang hòa đồng, thực ra chỉ là lãng phí tuổi trẻ thôi"...
 

Những người tôi nêu ra trong sách, cũng giống như tôi, đều là người bình
thường, chỉ là có những chuyện không bình thường đã xảy đến với họ. Tôi
là một người quan sát, lặng lẽ quan sát những câu chuyện bình thường mà

không tầm thường ấy, yên lặng ngẫm nghĩ về những tình tiết cô đơn nhưng
không cô độc, lúc thì cảm động, lúc lại nước mắt rưng rưng. Lý An từng
nói: "Cuộc sống của chúng ta cần phải kể chuyện, bằng không sẽ giống
như số π, kéo dài vô cùng vô tận." Tôi lấy làm vinh hạnh và có cơ hội
chứng kiến, đồng thời ghi lại tất cả những gì xảy ra với họ: Nguyệt
Nguyệt, cô gái buộc phải rời bỏ quê hương theo đuổi mộng ước; một cô bé
bỏ học ở trường nổi tiếng; Nam, người từ bỏ cuộc sống ổn định; Phi,
người không bao giờ từ bỏ tình yêu...
 

Tôi thường viết vào đêm muộn, có lẽ khi bạn lật giở cuốn sách này, cũng là
vào lúc đêm muộn. Ngọn đèn bàn chiếu vào từng gương mặt đang cố gắng,
chiếu sáng sự tĩnh lặng trong nội tâm mỗi người, có lẽ cũng chiếu sáng cả
giọt lệ trong mắt bạn. Thực ra chẳng sao cả, ai mà chẳng từng khóc nức nở
giữa đêm thâu? Nhưng bạn phải tin rằng, bạn khi đang cố gắng không hề
cô độc, mà thực ra, những người nỗ lực vươn lên chẳng bao giờ cô độc cả.
 

Vì thế, có lẽ bạn cũng giống như tôi, đều tin vào giá trị của nỗ lực phấn
đấu, đều hiểu rõ ràng, tuổi trẻ là để lăn lộn xông pha, đều biết chắc ước
mơ vĩ đại đến nhường nào. Vậy, nếu như có ước mơ, thì phải mơ cho thật
điên cuồng vào, điên cuồng thì mới thành anh hùng được.
 

Khi biết cuốn sách này được xuất bản, sâu trong lòng tôi dâng trào lên
niềm cảm động và biết ơn đầy ấm áp, cảm tạ từng người đã thích các bài
viết của tôi, vì các bạn, cuốn sách này mới được vén mây ra thấy mặt trời,
cũng nhờ có các bạn, những con chữ của tôi mới có ý nghĩa, cảm ơn các
bạn đã cho tôi dũng khí và sức mạnh.
 

LÝ THƯỢNG LONG
 

PHẦN 1
 

Bạn chỉ có vẻ như rất cố gắng mà thôi
 

Trông bề ngoài ngày nào cũng thức khuya, nhưng lại chỉ cầm điện thoại
like dạo;
 
Trông bề ngoài đi học thật sớm, nhưng trong giảng đường lại chỉ ngủ bù
giấc đêm hôm qua;
 

Trông bề ngoài ngồi cả ngày trong thư viện, nhưng thực ra chỉ bần thần
suốt cả một ngày;
 

Trông bề ngoài là đến phòng tập gym, nhưng chỉ để bắt chuyện với mấy
anh đẹp trai, mấy nàng xinh gái.
 

Chỉ nhìn thấy những đẹp đẽ vẻ vang, không thấy được nỗi
đắng cay khổ sở
 

1.
 

Khoảnh khắc tàu hỏa lăn bánh, tôi chợt thấy ông chú mặc âu phục đi giày
da bên cạnh mình rơi lệ. Ông lấy điện thoại di động ra chụp lại cảnh bên
ngoài cửa sổ khoang tàu, phong cảnh quê hương ấy, khi tàu chạy, ông sẽ
khó lòng thấy lại được nữa. Ông ngồi khoang hạng nhất, nhìn cách ăn
mặc, hẳn phải là một người thành đạt trong mắt mọi người, đôi giày da
sáng bóng, chiếc cặp táp hàng hiệu đã chứng minh địa vị và thân phận của
ông.
 

Vậy ông khóc cái gì, tại sao phải rơi nước mắt? Phải chăng ông không
muốn xa gia đình, hay là có câu chuyện gì đó khó quên?
 

Trên đường, tôi là người mở lời trước, câu chuyện càng nói lại càng high.
 

Ông là giám đốc của công ty ngoại thương, mười năm trước đã đến Bắc
Kinh làm thuê, trước khi đến Bắc Kinh ông mới lấy vợ, vừa kết hôn xong
đã rời nhà lên Bắc Kinh làm ăn, vợ sinh con ông cũng không ở bên cạnh, vì
lúc ấy đang có một vụ làm ăn rất quan trọng.
 

Hồi đó ông còn trẻ, chỉ biết hùng hục làm việc mà không hiểu tầm quan
trọng của gia đình, lúc vợ cần mình nhất ông lại không ở bên cạnh bà,
người vợ bị băng huyết, không giữ được đứa bé, chuyện ấy trở thành niềm
ân hận suốt đời của ông.
 

Ông nói: “Giờ công việc đã tạm ổn rồi, đón vợ lên Bắc Kinh, nhưng bà ấy
ở không quen, được hai tuần thì bỏ về nhà. Chú muốn về quê nhiều hơn để
ở bên người nhà, nhưng lại bận rộn công việc, lần nào đi cũng thấy lưu
luyến. Có lẽ qua năm nay sẽ đỡ hơn.”
 

Ông nói tiếng phổ thông, không nặng giọng địa phương, không nghe ra
được là người vùng nào, ông làm việc ở khu vực Thương mại Quốc tế

phồn hoa nhất Bắc Kinh, san sát nhà cao tầng, xe cộ đông đúc, người qua
kẻ lại vô cùng náo nhiệt.
 

Mỗi lần ông ra ngoài đều có tài xế, về nhà có người giúp việc, chẳng phải
lo ăn lo mặc, nhưng lúc nào cũng nhớ nhung người vợ ở nơi xa mà chẳng
làm gì được. Trước lúc xuống tàu, ông bảo với tôi: “Thượng Long này,
thực ra chú vẫn muốn về nhà, ở bên ngoài dù xa hoa hào nhoáng đến mấy,
cũng chỉ là bề ngoài mà thôi, Có những nỗi đắng cay không ai thấy, chỉ có
người nhà mới hiểu được.”
 

Lúc ông nói câu này, trong lòng tôi rất chua xót, chợt nhớ đến một câu
từng đọc được hồi mấy năm trước: Thứ ta thấy được chỉ là đẹp đẽ vẻ
vang, thứ ta không thấy được, toàn là đắng cay khổ sở.
 

Nhưng, những đắng cay khổ sở ấy lại chỉ có những người thân thiết nhất
mới thấy được, hoặc bị chôn vùi trong lòng mình, không ai biết, giống như
ngọn nến, tim đang cháy, nhưng lại chiếu sáng xung quanh, sưởi ấm những
người bên cạnh.
 

2.
 

Dạo gần đây, tôi cực kỳ khó chịu khi người khác nói: “Thằng đấy số may
mới có được thành công hôm nay mà thôi.” Đặc biệt, càng khó chịu hơn
khi họ bồi thêm một câu, “Tôi mà may như thế...”
 

Chẳng có vận may nào trên trời rơi xuống cả, cái gọi là số may, chẳng
qua là vì họ lúc nào cũng sẵn sàng chuẩn bị, những lúc đắng cay khổ
sở, những ngày tháng đau đớn, không phải là họ không trải qua, mà là
bạn không biết đấy.
 

Đã không biết, thì ngậm miệng lại, tôn trọng cố gắng âm thầm của những
người đó đi.
 

Năm 2008, tôi quen với anh Cù, lúc đấy anh vẫn còn làm nhân viên tư vấn
ở một trung tâm tiếng Anh, lương tháng trả tiền nhà xong chỉ tạm đủ ăn,
không có nổi bạn gái, thậm chí còn không dám đi tụ tập với bạn bè, mỗi lần
tụ tập ăn uống đều phải hỏi rõ xem có ai mời hay không.

 

Những năm đó, chúng tôi ở Bắc Kinh đỡ đần cho nhau, tôi nhìn anh ấy
tiến bộ từng chút từng chút một, vì một đơn hàng mà đến tận nhà khách
hàng giữa trời tuyết lớn, vì một dự án mà họp đến tận sáng hôm sau, vì một
khóa học mà phải đi công tác ở một vùng rất ха.
 

Mấy năm sau, anh được điều chuyển đến Thượng Hải, kế đó, lại được
thăng chức tới Hàng Châu, trở thành hiệu trưởng một phân hiệu.
 

Năm ngoái, tôi đi ký sách, đến đơn vị của anh Cù để “chà đạp”.
 

Lúc mới đến phòng làm việc của anh, từ đằng xa đã nghe thấy anh Cù đang
lớn tiếng nói về kế hoạch năm nay, tôi thầm nhủ: Cái tính hùng hổ ấy vẫn
chẳng thay đổi gì cả.
 

Họp xong, các nhân viên đi ngang qua tôi, một người thì thào nói: “Giám
đốc Cù lúc nghiêm túc trong oách thật đấy.”
 

Một nhân viên khác tỏ vẻ bất mãn: “Ăn may thôi, tôi mà số đỏ như anh ta,
giờ cũng là hiệu trưởng rồi...”
 

Tôi liếc nhìn người nhân viên đó, mỉm cười, lắc đầu.
 

Tối hôm đó, anh Cù và tôi ôn chuyện cũ, nhắc lại thời hai bàn tay trắng
ngày xưa, nhắc đến niềm hy vọng trong những thời khắc gian nan, anh nói
một câu, đến nay tôi vẫn không thể nào quên được: “Sống quỳ không đáng
thẹn, quan trọng là hiện tại quỳ, là để sau này có thể đứng lên mạnh mẽ
hơn.”
 

Quả vậy, tất cả những việc mình bất đắc dĩ phải làm hiện giờ, tất cả
những ngày tháng khó nhọc mà giờ mình phải trải qua, đều là để sau
này có thể tỏa sáng giữa đám đông. Người ta sẽ chỉ nhìn thấy những tia
sáng ấy, chứ đâu thấy được những vết thương bạn phải chịu đựng
trong quá khứ.
 

3.
 

Tôi từng có bài viết Bạn phải sinh tồn được, mới có thể nói về cuộc sống
và giấc mơ.
 

Lúc mới bắt đầu, đừng mơ tưởng hão huyền xây lâu đài giữa không trung,
bởi lẽ mọi giấc mơ không có cơ sở kinh tế, đều có vẻ viển vông, trước hết
hãy bắt tay vào làm đi đã.
 

Chúng ta bao giờ cũng dễ dàng nhìn thấy những người đã đi được rất xa,
nhưng lại không thấy sự chuẩn bị phía sau của họ, đằng sau mỗi chuyến du
lịch nói đi là đi luôn ấy, là một khoản tiền nói rút là rút ra luôn.
 

Chúng ta bao giờ cũng dễ dàng thấy những doanh nhân nọ kia tiêu tiền như
nước, nhưng lại không thấy được họ cũng từng đạp xe đạp giữa đêm ở
những thành phố lớn, chạy đi giao từng đơn hàng một.
 

Chúng ta bao giờ cũng dễ dàng bị ánh sáng thu hút, nhưng lại không biết
những người vinh hiển ấy đã phải khuỵu gối bao nhiêu lần.
 

Những tháng ngày đen đủi ấy của họ, chúng ta không bao giờ trông thấy
được, nhưng không có nghĩa là họ không trải qua, không có nghĩa là họ
không nhìn rõ.
 

Vì vậy chúng ta không cần phải thèm muốn hay đố kỵ những người
đang tỏa sáng, lại càng không cần phải buồn rầu tự trách, đó chẳng
qua chỉ là những giai đoạn khác nhau trong đời mà thôi, tất cả rồi sẽ
qua đi, sẽ tốt lên, chỉ cần bạn vẫn tin tưởng và cố gắng, tin rằng cuộc
sống có thể thay đổi nhờ đôi bàn tay mình.
 

Thứ không đốn ngã nổi bạn, sẽ chỉ khiến bạn trở nên mạnh mẽ hơn.
 

Bỏ qua những lời phê phán vô dụng
 

1.
 

Tôi bước đi trên đường phố Đài Bắc đèn hoa rực rỡ, ngang qua trung tâm
mua sắm ở cao ốc 101, ngoài cửa có một đôi tình nhân đang cãi nhau, nói
chính xác hơn là người con trai đang mắng cô gái: “Tại em đấy, cứ mua
cho lắm vào, trễ mất chuyến tàu điện ngầm cuối cùng rồi thấy chưa?”
 

Cô gái ấm ức nói: “Xin lỗi mà, tại em không tìm thấy ví đâu cả.”
 

Người con trai tiếp tục mắng: “Em chẳng có khái niệm thời gian gì cả,
ngày nào cũng lãng phí thời gian, mua sắm vào là quên hết tất cả, lần trước
em cũng thế, tháng trước em cũng vậy, rốt cuộc em muốn thế nào? Rồi
nữa, em không cất gọn ví tiền đi được à? Cứ để lung tung, thứ gì cũng để
bừa bãi, mất rồi đúng không, em xem lại lần trước đi...”
 

Cô gái lại tiếp tục xin lỗi.
 

Anh chàng kia vẫn không bỏ qua, bới móc những chuyện trước đây ra
mắng mỏ.
 

Cuối cùng, cô gái cũng nổi cáu, quát lên một câu: “Anh có phải đàn ông
không vậy?”
 

Bọn họ tiếp tục cãi vã, mặc cho bên đường có rất nhiều taxi trống chạy
qua, cô gái tiếp tục giải thích, anh chàng kia thì cật lực mắng mỏ. Tôi đút
tay vào túi, nhìn cảnh tượng khôi hài ấy tiếp diễn, đột nhiên thần nghĩ:
Muộn thế này rồi, việc cần kíp trước mắt là bắt một chiếc xe đi về, hoặc
báo cảnh sát để tìm ví tiền, bới móc lại những chuyện đã qua, mắng nhiếc
trách móc người bênh cạnh mình, có tác dụng gì chứ?
 

Đáng tiếc, rất nhiều người trong chúng ta không hiểu rằng những lời phê
phán vô tác dụng này thực ra cực kỳ có hại.
 

Kỳ thực cũng dễ hiểu, vào những lúc thế này, trách móc người bên cạnh
mình là điều dễ dàng nhất.
 

Những câu chuyện tương tự xảy ra với các cặp đôi, cũng xảy ra trong rất
nhiều gia đình và Công ty.
 

Một đứa bé cầm bài kiểm tra 6 điểm từ trường về nhà, đưa cho bố xem,
ông bố liền buông đũa bát, tay đấm chân đạp, bà mẹ thì giơ cao cây roi,
đứa bé bị đánh cho bầm tím cả mặt mũi. Bạn nghĩ rằng lần sau đứa bé ấy
có được điểm cao nổi không?
 

Không thể. Đứa bé sẽ giấu bài kiểm tra đi không đưa cho bố mẹ xem.
 

Một nhân viên cấp dưới xuất sắc nhưng vì một lần sơ suất mà làm mếch
lòng khách hàng, khiến vụ làm ăn đi tong, về đến Công ty liền bị cấp trên
mắng như tát nước vào mặt, làm nhục, nhiếc móc trước mặt tất cả mọi
người. Thế nhưng, làm như vậy thì khách hàng kia có quay lại không?
 

Không hề, chẳng những khách hàng không quay lại, mà công ty còn tổn
thất một nhân viên ưu tú, thêm...